ลาออกช่วงทดลองงานได้ไหม ต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน (ยังไม่ผ่านโปรก็ใช้กฎนี้)

หลายคนเข้าใจผิดว่า "ช่วงทดลองงาน" เป็นสถานะทางกฎหมายพิเศษที่มีกฎเกณฑ์แยกต่างหากจากพนักงานทั่วไป ความจริงแล้ว กฎหมายแรงงานไทยไม่มีคำว่า "พนักงานทดลองงาน" เป็นสถานะทางกฎหมายที่แยกต่างหาก — "ช่วงทดลองงาน" เป็นเพียงนโยบายภายในของแต่ละบริษัทเพื่อประเมินผลงานก่อนบรรจุถาวรเท่านั้น

คำตอบสั้น: ลาออกช่วงทดลองงานได้ และยังไม่ผ่านโปรก็ลาออกได้ แต่ต้องแจ้งล่วงหน้าตามรอบจ่ายเงินเดือนเหมือนพนักงานประจำ คือแจ้งก่อนหรือในวันจ่ายเงินเดือนรอบหนึ่ง แล้วมีผลวันจ่ายเงินเดือนรอบถัดไป ยกเว้นสัญญาจ้างหรือคู่มือพนักงานจะเขียนให้แจ้งสั้นกว่านั้นในช่วงทดลองงาน ซึ่งใช้ได้ หาวันสุดท้ายของคุณได้ที่เครื่องคำนวณวันลาออก

แล้วลาออกช่วงทดลองงานใช้กฎอะไร

เพราะไม่มีสถานะทางกฎหมายแยก พนักงานที่อยู่ในช่วงทดลองงานจึงยังคงเป็น "ลูกจ้าง" ตามความหมายของพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานเต็มรูปแบบ และการลาออกยังอยู่ภายใต้หลักการเดียวกับมาตรา 17 คือ แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 1 รอบการจ่ายค่าจ้าง เช่นเดียวกับพนักงานทั่วไป (อ่านรายละเอียดเต็มที่ ลาออกต้องแจ้งล่วงหน้ากี่วัน)

พูดอีกแบบคือ ต่อให้เพิ่งเริ่มงานได้ 2 สัปดาห์ ก็ยังต้องแจ้งลาออกล่วงหน้าตามรอบจ่ายเงินเดือนเช่นเดียวกับพนักงานที่ทำงานมา 5 ปี ไม่มีข้อยกเว้นพิเศษจากตัวกฎหมายเอง เหตุผลทางเทคนิคคือ มาตรา 17 ถือว่าสัญญาจ้างทดลองงานเป็นสัญญาที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา จึงเข้าหลักรอบจ่ายค่าจ้างเหมือนกันทุกประการ หลักทำนองเดียวกันอยู่ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 582 (ตัวบทฉบับเต็ม)

เลข 120 วัน ไม่ใช่กฎของการทดลองงาน

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดเรื่องนี้คือ "ทดลองงาน 120 วัน" ราวกับกฎหมายกำหนดระยะทดลองงานไว้ที่ตัวเลขนี้ ความจริงคือ กฎหมายแรงงานไทยไม่ได้กำหนดระยะเวลาทดลองงานไว้เลย บริษัทจะตั้ง 90 วัน 120 วัน หรือไม่มีเลยก็ได้

เลข 120 วันมาจาก มาตรา 118 ซึ่งเป็นเกณฑ์ขั้นต่ำของค่าชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง — ทำงานครบ 120 วันแต่ไม่ครบ 1 ปี ได้ค่าชดเชย 30 วัน หลายบริษัทจึงตั้งระยะทดลองงานไว้ที่ 119 วันพอดีเพื่อเลี่ยงเกณฑ์นี้ ซึ่งเป็นเรื่องของการเลิกจ้าง ไม่ใช่การลาออก และไม่กระทบระยะเวลาแจ้งล่วงหน้าของคุณเลย

แต่สัญญาจ้างบางบริษัทกำหนดสั้นกว่าไว้เฉพาะช่วงทดลองงาน

แม้กฎหมายจะไม่แยก แต่หลายบริษัทเขียนเงื่อนไขเฉพาะช่วงทดลองงานไว้ในสัญญาจ้างหรือคู่มือพนักงาน เช่น กำหนดให้แจ้งล่วงหน้าเพียง 7-15 วันในช่วง 90-120 วันแรกของการทำงาน เงื่อนไขแบบนี้ ใช้ได้ตามที่ตกลงกัน ตราบใดที่ไม่ขัดกับหลักการคุ้มครองขั้นต่ำของกฎหมาย

ดังนั้นสิ่งที่ควรทำเป็นอันดับแรกก่อนตัดสินใจวันแจ้งลาออก คือ เปิดสัญญาจ้างของตัวเองอ่านทบทวน ว่ามีเงื่อนไขเฉพาะช่วงทดลองงานเขียนไว้หรือไม่ ถ้าไม่มีระบุไว้เป็นพิเศษ ให้ยึดตามหลักมาตรา 17 มาตรฐานทั่วไป

ข้อควรรู้เพิ่มเติม: เงื่อนไขที่ให้แจ้งสั้นกว่ามาตรา 17 เป็นคุณกับลูกจ้าง จึงใช้ได้ตามที่ตกลง ส่วนเงื่อนไขที่กำหนดให้แจ้งนานกว่า เช่น 60 วันในช่วงทดลองงาน เป็นประเด็นที่ยังไม่มีข้อยุติชัดเจนว่าบังคับได้เต็มที่แค่ไหน ถ้าเจอกรณีแบบนี้และมีเงินก้อนเกี่ยวข้อง ควรปรึกษาสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ก่อนตัดสินใจ

ยังไม่ผ่านโปร แต่อยากออกทันที ทำได้ไหม

ทำได้ถ้าบริษัทตกลง และในทางปฏิบัติ บริษัทยอมบ่อยกว่าที่คนคิด เพราะคนที่ยังไม่ผ่านโปรมักยังไม่มีงานค้างให้ส่งมอบมาก และการรั้งคนที่ตัดสินใจไปแล้วไว้อีกเดือนไม่ได้ช่วยใคร

วิธีขอ: ยื่นใบลาออกที่ระบุวันสุดท้ายตามรอบเงินเดือน แล้วขอวันที่เร็วกว่าในจดหมายฉบับเดียวกัน ถ้าบริษัทตกลง ขอให้ยืนยันทางอีเมล ดูตัวอย่างถ้อยคำได้ที่ตัวอย่างใบลาออกช่วงทดลองงานและแบบขอออกเร็ว

ถ้าบริษัทไม่ตกลงแล้วคุณหยุดไปเอง จะเสี่ยงถูกเรียกค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจริง แต่บริษัทหักจากค่าจ้างวันที่คุณทำงานไปแล้วเองไม่ได้ ดูลาออกโดยไม่แจ้งล่วงหน้า

ผลกระทบอื่นๆ ของการลาออกช่วงทดลองงาน

สวัสดิการที่ยังไม่ครบเงื่อนไข สวัสดิการบางประเภท (เช่น ประกันกลุ่ม โบนัสตามผลงาน) มักมีเงื่อนไขให้ต้องผ่านทดลองงานหรือทำงานครบระยะเวลาหนึ่งก่อนถึงจะได้สิทธิ ควรตรวจสอบว่าลาออกก่อนครบกำหนดจะเสียสิทธิ์อะไรไปบ้าง

ประวัติการทำงานสั้น การลาออกในช่วงทดลองงานอาจทำให้ประวัติการทำงาน (resume) มีช่วงงานสั้นผิดปกติ ควรเตรียมคำอธิบายที่กระชับและตรงไปตรงมาสำหรับการสัมภาษณ์งานครั้งถัดไป

สิทธิประกันสังคม การส่งเงินสมทบยังคงนับต่อเนื่องแม้จะทำงานช่วงสั้น อ่านภาพรวมสิทธิหลังลาออกที่เกี่ยวข้องกับระยะเวลาส่งเงินสมทบได้ที่ ลาออกแล้วได้สิทธิอะไรบ้าง

ทำงานสั้นแล้วสมัครงานใหม่ยังไงให้ไม่แปลก

การมีประวัติทำงานสั้นในเรซูเม่ไม่ใช่เรื่องผิดปกติเท่าที่คนกังวลกัน ผู้สัมภาษณ์งานส่วนใหญ่เข้าใจว่าการทดลองงานคือช่วงที่ทั้งสองฝ่ายประเมินความเหมาะสมร่วมกัน แนวทางที่ช่วยให้ตอบคำถามนี้ได้อย่างมั่นใจ

• เตรียมคำอธิบายสั้นๆ ที่ตรงไปตรงมา เช่น "หลังจากเริ่มงานแล้วพบว่าขอบเขตงานไม่ตรงกับที่คาดหวังไว้ตั้งแต่แรก จึงตัดสินใจมองหาโอกาสที่เหมาะสมกว่า"
• หลีกเลี่ยงการพูดถึงบริษัทเดิมในแง่ลบระหว่างสัมภาษณ์ แม้ประสบการณ์จะไม่ดีก็ตาม
• เน้นย้ำสิ่งที่เรียนรู้ได้แม้ในระยะเวลาสั้นๆ เพื่อแสดงให้เห็นว่าเป็นการตัดสินใจที่มีเหตุผล ไม่ใช่ความไม่มั่นคงในการทำงาน

ควรลาออกช่วงทดลองงานด้วยจดหมายทางการไหม

ควรทำเสมอ แม้จะเพิ่งทำงานได้ไม่นาน จดหมายลาออกเป็นลายลักษณ์อักษรยังจำเป็นเพื่อยืนยันวันที่ชัดเจนและรักษาความเป็นมืออาชีพ ไม่ต่างจากพนักงานที่ทำงานมานาน

ถ้ารู้สึกว่างานไม่เหมาะตั้งแต่ช่วงต้น ควรรอจนครบทดลองงานไหม

ไม่จำเป็นต้องรอ หลายคนเข้าใจผิดว่าต้องอยู่จนครบกำหนดทดลองงาน (เช่น 90 หรือ 120 วัน) ก่อนถึงจะลาออกได้ ความจริงแล้วสิทธิ์การลาออกมีผลตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน ไม่มีข้อกำหนดใดบังคับให้ต้อง "อยู่ให้ครบ" ก่อน

หากประเมินแล้วว่างานไม่ตรงกับที่คาดหวังไว้จริงๆ การตัดสินใจลาออกเร็วและสื่อสารอย่างตรงไปตรงมา มักดีกว่าการฝืนทำงานต่อไปโดยไม่มีความสุขทั้งสองฝ่าย

สร้างใบลาออกฟรีตอนนี้ →